Rải gạo muối, đổ nước cúng cô hồn ra đường: giữ tục mà không gây trơn trượt, côn trùng và chuột bọ
Trả lời ngắn: tục rải gạo muối và đổ nước sau lễ cô hồn có thể giữ ở mức tượng trưng: một nhúm gạo muối rải ở gốc cây, bồn cây hay chỗ đất trước nhà, cháo và nước đổ vào chỗ thoát nước hoặc gốc cây. Không rải tung ra vỉa hè lát gạch, lòng đường hay lối đi chung, vì gây trơn trượt cho người đi bộ, xe máy, và kéo ruồi kiến, chuột bọ tới.
Sau khi hương tàn, nhiều gia đình có thói quen bốc gạo muối rải ra trước nhà, ném lên mái, hất ra đường, rồi đổ cháo và nước xuống đất. Tục này có giải thích riêng của nó, và nhiều người giữ với lòng thành. Nhưng ở phố đông, một con đường có hàng chục nhà cùng rải trong một buổi chiều sẽ thành lớp gạo muối dày, gặp mưa nhão ra, và sáng hôm sau là ổ chuột.
Ý nghĩa của tục rải gạo muối
Theo quan niệm dân gian, gạo và muối là những thứ thiết yếu nhất của bữa ăn. Rải ra là chia phần cho những vong linh không được ngồi vào mâm, nhất là những vong linh yếu ớt không chen lấn được, và cũng là lời tiễn để họ nhận phần rồi đi tiếp. Có nơi còn giải thích muối mang ý xua điều không lành. Đây là những giải thích của tín ngưỡng, không kiểm chứng được, nhưng ý chia phần cho kẻ yếu là một ý đẹp.
Hiểu ý nghĩa như vậy thì thấy: số lượng không quan trọng, điều quan trọng là có chia phần. Một nhúm nhỏ cũng đủ ý.
Vì sao rải nhiều gây phiền
- Trơn trượt: gạo trên nền gạch men, đá mài rất trơn, nhất là với người già, trẻ nhỏ và xe máy phanh gấp.
- Côn trùng, chuột: gạo, cháo, đồ ngọt đổ ra thu hút kiến, ruồi, gián, chuột, mang mầm bệnh vào khu dân cư.
- Muối làm hại: muối rải nhiều có thể làm hại cây cỏ, ăn mòn kim loại như khung xe, cửa sắt.
- Mất vệ sinh: cháo, nước đường đổ ra vỉa hè khô lại thành mảng dính, gặp nắng bốc mùi.
- Công việc cho người khác: công nhân vệ sinh phải quét dọn sau mỗi kỳ cúng.
Rải ở đâu cho hợp lý
Chỗ tốt nhất là gốc cây, bồn cây, chậu cây trước nhà, hoặc một khoảnh đất. Gạo rơi vào đất sẽ được chim, kiến nhặt dần trong ngày, không thành lớp. Rải nhẹ tay, chỉ một nhúm. Tránh:
- Lối đi lát gạch, bậc thềm, dốc dắt xe.
- Lòng đường, nhất là chỗ xe máy hay rẽ.
- Mái nhà, mái hiên của mình và hàng xóm, vì gạo vào máng xối gây tắc.
- Từ ban công, cửa sổ tầng cao xuống dưới.
- Gần cửa nhà người khác.
Đổ cháo, nước đúng chỗ
Ly cháo và ly nước trên mâm cô hồn có nơi đổ ra đất, có nơi đổ ra đường. Ở nhà có vườn, đổ vào gốc cây là gọn nhất. Ở phố, đổ vào rãnh, miệng cống thoát nước, rồi dội thêm nước sạch cho trôi hết. Không đổ ra vỉa hè, không đổ trước cửa nhà người khác. Nước đường, nước ngọt càng không nên đổ ra nền vì để lại vết dính và thu hút kiến.
Gạo muối còn lại dùng làm gì
Phần lớn gạo muối trên mâm cô hồn vẫn sạch. Nhiều gia đình giữ lại nấu ăn, có nhà kiêng nên mang cho người khác hoặc cho gà vịt. Theo quan niệm của nhiều nơi, không có điều cấm dùng gạo muối cúng. Có thể chuẩn bị ít gạo muối ngay từ đầu, chỉ đủ rải tượng trưng, để không phải băn khoăn chuyện thừa.
Gạo, muối và vật nuôi
Muối rải nhiều ở nơi chó mèo, gà vịt hay ăn có thể không tốt cho chúng. Gạo sống rải nhiều thu hút chim bồ câu, chim sẻ, tuy không có hại lớn nhưng dễ làm bẩn khu vực. Rải ít, rải ở chỗ đất, là cách tránh những ảnh hưởng phụ này.
Khi cả phố cùng rải
Ở những khu phố nhiều cửa hàng, nếu ai cũng rải gạo muối trước cửa, tổng lượng rất lớn. Tổ dân phố, ban quản lý chợ có thể vận động bà con rải tượng trưng ở bồn cây, gom về một vài điểm đất chung, hay chỉ rải trong khuôn viên nhà mình. Thông điệp nên đơn giản: giữ tục, nhưng giữ con đường sạch cho mọi người cùng đi.
Dọn sau khi rải
Sau khi đã rải tượng trưng, nhìn lại một lượt: nếu có hạt gạo rơi vãi trên lối đi, quét gọn. Nếu có vết cháo, nước đường trên nền, dội nước sạch. Đây là việc nhỏ, mất vài phút, nhưng là cách nói lời cảm ơn với những người cùng sống trên con phố, cả người tin lẫn người không tin.
Nói với người lớn tuổi về chuyện rải ít đi
Người lớn tuổi quen rải cả chén gạo muối, hất ra thật xa, có khi coi đó là phần quan trọng nhất của lễ. Không cần bảo họ bỏ. Có thể đề nghị rải vào bồn cây trước nhà, nói rằng gạo rơi vào đất thì chim chóc ăn được, còn rải ra đường thì xe cán, người giẫm, phí của. Cách nói gắn với ý không phí, ý chia cho sinh linh nhỏ, thường dễ được đón nhận hơn lời nhắc về vệ sinh.
Gia đình muốn trồng thêm một chậu cây trước cửa, vừa làm đẹp vừa làm chỗ rải gạo muối tượng trưng, có thể xem thêm các vật phẩm trang trí may mắn ở Vật Phẩm Phong Thuỷ để điểm xuyết khoảng thềm nhà.