Dọn dẹp sau lễ cúng cô hồn ở cửa hàng: xử lý cháo, gạo muối, tro vàng mã cho vỉa hè sạch và hàng xóm vui
Trả lời ngắn: sau lễ cô hồn ở cửa hàng, nên rải gạo muối một nhúm tượng trưng ở gốc cây hoặc chỗ đất, đổ cháo và nước vào chỗ thoát nước, dội nước cho tro vàng mã nguội hẳn rồi mới gom, chia bánh trái cho người cần và quét lại phần vỉa hè trước tiệm. Mất thêm mười lăm phút, nhưng đổi lại khu phố sạch và hàng xóm không phiền.
Nhiều người coi lễ cô hồn xong khi hương tàn. Với khu phố, lễ thật sự xong khi vỉa hè trước tiệm sạch trở lại. Một con phố có hàng chục cửa hàng cùng cúng mùng 2, 16 hay rằm tháng Bảy, nếu tiệm nào cũng để lại gạo vãi, cháo đổ, tro bay thì cả phố thành bãi chiến trường. Ngược lại, tiệm dọn kỹ luôn được nhớ tới một cách thiện cảm.
Gạo muối: rải tượng trưng, không cần rải tung
Phong tục rải gạo muối sau lễ có lời giải thích dân gian là để vong linh nhận phần ăn và đi tiếp, không quẩn quanh. Đây là quan niệm, không phải điều kiểm chứng được. Giữ tục này thì chỉ cần một nhúm nhỏ, rải ở gốc cây, bồn cây, chỗ đất trước tiệm. Rải cả chén ra giữa vỉa hè lát gạch làm trơn chân người đi, chim bồ câu và chuột kéo tới, và gió thổi muối bám vào xe cộ đỗ gần đó.
Phần gạo còn lại sạch có thể giữ lại nấu ăn hoặc gom tặng người cần; nhiều nhà vẫn làm vậy, không kiêng.
Cháo, nước: đổ vào chỗ thoát nước
Có nơi giữ thói quen đổ cháo, đổ nước ra đất. Ở thôn quê, đất hút ngay, không thành vấn đề. Ở phố, cháo đổ trên vỉa hè sẽ khô thành mảng, thu hút ruồi kiến, và rất trơn khi gặp mưa. Đổ vào miệng cống hoặc rãnh thoát nước, rồi dội thêm một gáo nước sạch là xong. Ly cháo nhỏ thì đổ vào gốc cây cũng được.
Tro vàng mã: nguội hẳn mới gom
Nếu có hoá vàng, khâu nguy hiểm nhất là tro. Tro trông như đã tắt nhưng bên dưới vẫn còn than âm ỉ; đổ vào túi nilon hay thùng rác chung có thể gây cháy vài giờ sau. Cách an toàn:
- Chờ lửa tắt hẳn.
- Dội nước vào chậu, dùng que khuấy đều để nước thấm hết lớp tro.
- Để thêm một lúc, sờ thành chậu thấy nguội mới gom.
- Gom tro vào túi riêng, buộc kín, bỏ đúng nơi thu gom.
Tro bay là thứ hàng xóm phàn nàn nhiều nhất: bám vào hàng hoá tiệm bên cạnh, vào quần áo phơi, vào xe máy. Đốt từng ít một, dùng chậu có lưới chắn sẽ giảm tro bay đáng kể.
Bánh trái, đồ khô: chia cho người, không vứt
Đồ cúng cô hồn bỏ đi là trái với chính ý nghĩa của lễ. Bánh kẹo đóng gói, trái cây, sữa có thể chia cho trẻ em trong xóm, người bán vé số, người thu gom ve chai, hoặc mang vào cho nhân viên. Khoai, mía còn tốt thì ăn được. Chỉ những gì đã để ngoài trời nắng lâu, có dấu hiệu chua, nhớt mới cần bỏ.
Nilon, ly nhựa, que hương
Một mâm cúng nhỏ cũng để lại khá nhiều rác: ly nhựa, túi nilon, giấy lót, chân hương. Mẹo giảm rác:
- Dùng ly, chén có thể rửa lại thay cho ly nhựa dùng một lần.
- Lót mâm bằng lá chuối hoặc khăn vải thay giấy bạc.
- Gom chân hương vào bát cát riêng, đầy thì bỏ một lần.
- Mua bánh trái theo nhu cầu, không mua dư rồi bỏ.
Lau vỉa hè và trả lại lối đi
Sau khi gom hết, quét lại khoảng vỉa hè trước tiệm và cả phần giáp ranh tiệm bên cạnh nếu có gạo, tro bay sang. Dội nước nếu có vết cháo hoặc nước đường. Cất bàn gấp, đừng để chỏng chơ chắn lối tới hôm sau.
Chi tiết nhỏ này có hiệu ứng lớn: khi hàng xóm thấy tiệm cúng xong là sạch sẽ ngay, họ sẽ dễ thông cảm nếu có lúc khói hương bay sang.
Giữ hoà khí với hàng xóm không cúng
Trên cùng con phố có người cúng, người không. Người không cúng ít khi phản đối lễ, họ chỉ phiền vì khói, tro, rác và lối đi bị chiếm. Hỏi một câu đơn giản với hàng xóm sát vách, kiểu "chiều nay tiệm cúng một lát, khói có bay sang thì anh chị nói nhé", là đủ cho họ thấy mình được tôn trọng. Nếu nhà bên có người già, trẻ nhỏ hay người bệnh hô hấp, hãy đặt mâm ở phía xa nhà họ.
Lên lịch dọn cho các kỳ mùng 2, 16
Với cửa hàng cúng đều đặn mỗi tháng hai lần, dọn dẹp nên thành một quy trình có người phụ trách, giống như đóng cửa cuối ngày. Có thể dán một danh sách ngắn ở kho, không cần treo ra ngoài: cất bàn, đổ cháo nước, kiểm tro, quét vỉa hè, rửa ly chén, phơi khay. Khi người đứng lễ vắng mặt, người khác vẫn làm đủ. Nhân viên mới vào làm cũng biết ngay việc cần làm mà không cần hỏi. Quy trình rõ ràng còn giúp tránh chuyện mâm cúng bị bỏ quên ngoài cửa tới sáng hôm sau, vừa mất vệ sinh, vừa khiến người đi đường hiểu lầm là cửa hàng bỏ bê. Một tiệm làm đều đặn như vậy trong vài tháng sẽ thấy việc dọn chỉ còn mất vài phút, nhẹ nhàng như một thói quen.
Với những cửa hàng muốn bày một góc nhỏ có cây xanh, chậu cảnh trước tiệm để vừa đẹp vừa có chỗ rải gạo muối tượng trưng, có thể tham khảo các vật phẩm trang trí may mắn ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, chọn món nhỏ, dễ lau chùi.