Phát quà sau lễ cúng cô hồn trước cửa hàng: cách chia đồ cho trẻ em và người qua đường mà không chen lấn

Trả lời ngắn: muốn phát quà sau lễ cô hồn mà không chen lấn, hãy chia đồ thành từng phần nhỏ trước, đứng ở chỗ rộng xa lòng đường, mời mọi người xếp hàng và trao tận tay, ưu tiên trẻ nhỏ, người già, người khuyết tật. Không ném tiền xu, kẹo hay bánh ra đám đông, vì đó là lúc dễ ngã và va chạm nhất.

Ở nhiều phố phía Nam, chiều rằm tháng Bảy thường có cảnh trẻ con, người lớn kéo nhau đi "giật cô hồn": đứng chờ trước những nhà, những tiệm cúng để nhận bánh kẹo, trái cây. Cảnh ấy vui, có nét đẹp riêng của một cộng đồng chia sẻ, nhưng cũng có lúc thành chen lấn, giành giật, té ngã, thậm chí tranh cãi. Cửa hàng là nơi hay tụ đông nhất, vì người ta biết chắc tiệm nào cũng cúng.

Giật cô hồn: một lệ chia sẻ, không phải cuộc tranh

Theo quan niệm dân gian, đồ cúng cô hồn sau lễ không nên mang vào nhà, nên chủ nhà đem phân phát cho người qua đường. Từ đó mới có lệ để người ta tới nhận. Cũng có lời kể rằng trẻ con nhận đồ cô hồn thì ngoan, mau lớn, nhưng đó là lời đồn vui, không có căn cứ.

Cách hiểu nhân văn nhất là: lễ cô hồn vốn là bố thí cho vong linh không ai thờ, và phần đồ cúng sau đó tiếp tục được bố thí cho người sống. Bố thí thì người cho cần giữ cho người nhận được tôn trọng, không biến họ thành đám đông phải giành nhau.

Chuẩn bị phần quà từ trước

Khâu quan trọng nhất làm từ sáng, không phải lúc đông người. Chia đồ cúng thành từng túi nhỏ đều nhau, mỗi túi vài chiếc bánh, ít kẹo, một trái cây. Túi đều thì không ai thấy mình thiệt, và người phát không phải bốc từng thứ.

• Chuẩn bị dư vài túi so với dự tính.
• Để riêng vài túi có sữa hoặc bánh mềm cho trẻ nhỏ và người già.
• Không cho kẹo cứng, hạt nhỏ vào phần dành cho trẻ dưới ba tuổi vì có nguy cơ hóc.
• Đồ ăn chín như xôi, cháo không nên phát khi đã để ngoài trời lâu trong nắng.

Vị trí phát quà

Đứng ở mép cửa phía trong, hướng người nhận đứng trên vỉa hè, tuyệt đối không để hàng người tràn ra lòng đường. Nếu vỉa hè hẹp, có thể mời mọi người đứng dọc theo tường. Cửa hàng ở mặt đường lớn, xe chạy nhanh, nên phát ở phía trong hẳn hoặc ở hẻm bên hông.

Thời điểm phát nên sau khi hương đã tàn và đã dọn bàn lễ, để không có ai chen vào vùng có lửa.

Cách mời xếp hàng mà không gay gắt

Phần lớn người tới nhận, nhất là trẻ con, sẽ xếp hàng nếu có người nói rõ ràng ngay từ đầu. Một câu nói vui vẻ kiểu "mỗi bạn một túi, có đủ cho cả nhà, xếp hàng giúp cô nha" có tác dụng hơn mọi tấm biển. Có thêm một người đứng ở cuối hàng để giữ trật tự là đủ.

Gặp người lớn chen ngang trẻ nhỏ, cứ nhẹ nhàng mời về cuối hàng. Không cần quát. Không nên thưởng người chen bằng cách đưa nhanh để họ đi cho xong, vì người khác sẽ học theo.

Vì sao không nên ném tiền xu, kẹo ra đám đông

Ở một số nơi có thói quen tung tiền lẻ, kẹo, bỏng ra trước cửa để mọi người nhặt. Tục này có thể từng vui ở xóm nhỏ, ít xe. Ở phố đông, nó có những nguy cơ thật:

Trao tận tay vẫn giữ được niềm vui, mà không ai bị thương.

Ưu tiên người cần nhất

Trong hàng người tới nhận có trẻ con xóm chạy chơi, có người bán vé số, người nhặt ve chai, cụ già sống một mình. Nếu đồ không đủ chia đều, hãy để phần chắc chắn cho người khó khăn. Có tiệm còn chuẩn bị riêng vài phần quà lớn hơn như gạo, mì để gửi tận tay những người quen mặt hay đi ngang. Đó là chỗ lễ cúng thật sự chạm tới người sống.

Khi đám đông đã quá tay

Có những năm, những khu phố mà người tới quá đông, xô đẩy bắt đầu nguy hiểm. Lúc đó, việc an toàn nhất là ngừng phát, đóng bớt cửa và nói rõ sẽ phát tiếp khi mọi người đứng gọn lại. Nếu xảy ra va chạm hay có người ngã, ưu tiên đỡ người và gọi người nhà, cấp cứu khi cần, chứ không cố phát nốt cho xong.

Năm sau, tiệm có thể chọn cách khác: gửi đồ cúng tới nhà văn hoá khu phố, mái ấm, chùa có bếp ăn từ thiện để họ chia lại.

Giữ phẩm giá cho người nhận

Một điều dễ quên là người tới nhận đồ cúng cũng có lòng tự trọng. Có cụ già đứng xa, ngại chen vào giữa đám trẻ; có người lao động ngại ngùng vì sợ bị nghĩ là xin xỏ. Người phát quà có thể chủ động bước tới mời, nói một câu nhẹ nhàng, trao túi bằng hai tay. Đừng chụp ảnh người nhận để đăng lên mạng như một thành tích làm từ thiện, nhất là chụp rõ mặt trẻ em hay người khó khăn khi chưa được đồng ý. Lễ cô hồn là bố thí trong lặng lẽ: cho vong linh mà không cần ai biết ơn, thì cho người sống cũng nên như vậy. Sự tôn trọng đó là phần đẹp nhất của lệ giật cô hồn, và cũng là thứ khiến người qua đường nhớ tới cửa hàng một cách tử tế.

Tiệm nào muốn chuẩn bị thêm một ít vật nhỏ làm quà may mắn cho trẻ em như đồng xu, móc khoá, có thể tham khảo nhóm vật phẩm may mắn ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, chỉ nên chọn loại không có chi tiết nhỏ dễ nuốt.

Câu hỏi thường gặp