Cúng cô hồn tại nhà xưởng, kho bãi: chọn chỗ bày lễ xa vùng cháy nổ và giữ an toàn cho công nhân
Trả lời ngắn: ở nhà xưởng và kho bãi, lễ cô hồn nên bày ở một khoảng sân trống, nền xi măng hoặc đất, cách xa kho vật liệu, bồn nhiên liệu, khu sơn và đường xe nâng. Có một người trông từ đầu tới cuối, bình chữa cháy và xô nước đặt sát bên, vàng mã thì giảm tới mức tối thiểu hoặc bỏ. Lễ gọn trong giờ nghỉ để không chen vào ca sản xuất.
Ở cửa hàng, một ngọn nến đổ là chuyện nhỏ. Ở xưởng gỗ, xưởng may, kho bao bì hay kho hoá chất, một tàn vàng mã bay vào đống phế liệu có thể thành đám cháy lớn. Vì vậy với nơi sản xuất, câu hỏi đầu tiên không phải là cúng món gì mà là bày ở đâu cho an toàn.
Vì sao xưởng cần cẩn thận hơn nhà ở
Nhà xưởng thường có ba thứ mà nhà ở ít có: khối lượng vật liệu dễ cháy lớn để gần nhau, những khu có hơi dung môi hoặc bụi mịn trong không khí, và không gian rộng có gió lùa mạnh qua cửa cuốn. Tàn giấy cháy bay theo gió có thể đi khá xa trước khi tắt. Quy định phòng cháy chữa cháy của cơ sở thường đã ghi rõ khu nào cấm lửa; lễ cúng không phải ngoại lệ.
Nên hỏi người phụ trách an toàn của xưởng trước kỳ cúng. Nếu xưởng có nội quy cấm lửa toàn khuôn viên thì phần thắp hương, hoá vàng phải chuyển ra ngoài cổng hoặc bỏ.
Chọn khu bày lễ
- Sân trống gần cổng, nền cứng, không có cỏ khô hay mùn cưa.
- Cách kho vật liệu, khu chứa xăng dầu, bình gas, sơn và dung môi một khoảng đủ xa; người phụ trách an toàn sẽ biết khoảng cách phù hợp với từng loại hàng.
- Không nằm trên lối xe tải, xe nâng ra vào.
- Không đặt dưới mái tôn thấp hoặc dưới máng xối chứa lá khô.
- Ở phía khuất gió, hoặc có tường chắn.
Nếu xưởng nằm trong khu công nghiệp, nên xem thêm quy định chung của khu. Một số nơi có khu vực riêng cho việc đốt, một số nơi cấm đốt ngoài trời.
Mâm lễ cho đông người
Xưởng đông công nhân nên có một cái lợi: đồ cúng sau lễ được chia ngay, không bỏ phí. Vì vậy có thể chọn món dễ chia và không hỏng nhanh: bánh đóng gói, kẹo, sữa hộp, trái cây cứng như cam, quýt, chuối. Phần tượng trưng của lễ cô hồn vẫn giữ: một nồi cháo trắng nhỏ múc ra vài ly, gạo muối, mía, khoai, nước.
Không cần bày mâm to tương xứng với số công nhân. Thí thực là tấm lòng, không phải phép tính theo đầu người. Ngân sách dư thì dành làm bữa phụ cho ca làm, cũng là một kiểu chia sẻ.
Phân người trông và người dọn
Lễ ở xưởng nên có danh sách rõ ràng, giống mọi việc khác trong sản xuất:
- Một người đứng khấn, thường là chủ xưởng hoặc quản đốc.
- Một người lo lửa: thắp, trông, dập, kiểm tro.
- Một hai người lo chia đồ cúng sau lễ.
Người lo lửa cần biết vị trí bình chữa cháy gần nhất và cách dùng. Một xô nước đặt ngay cạnh chậu đốt vẫn là thứ dùng nhanh nhất cho tàn giấy.
Vàng mã: giảm hay bỏ
Vàng mã là phần nhiều rủi ro nhất. Phong tục đốt vàng mã trong lễ cô hồn có, nhưng không phải phần cốt lõi; phần cốt lõi là cho ăn. Nhiều xưởng đã chuyển sang không đốt vàng mã, chỉ thắp hương và chia đồ cúng. Nếu chủ xưởng vẫn muốn hoá vàng, nên:
- Dùng thùng kim loại có nắp lưới, đặt trên nền xi măng.
- Đốt từng ít một, không dốc cả xấp vào cùng lúc.
- Đứng trông tới khi tắt hẳn, đổ nước vào tro, khuấy đều rồi mới rời đi.
- Không đổ tro vào thùng rác chung khi chưa nguội.
Không chen vào giờ sản xuất
Lễ cô hồn nên rơi vào giờ nghỉ giữa ca hoặc cuối buổi chiều. Bắt cả xưởng dừng máy để đứng lễ vừa làm chậm việc, vừa khiến người không theo tục khó xử. Thường chỉ cần vài người đại diện; ai muốn tới thắp hương thì tới trong lúc nghỉ.
Với công nhân ca đêm, đừng vì kiêng tháng Bảy mà dọa họ chuyện ra về khuya. Nếu lo an toàn đường về thì giải pháp thật là đèn chiếu sáng ở cổng và nhắc đi xe cẩn thận, không phải câu chuyện ma.
Sau lễ: kiểm tra một vòng
Thói quen đơn giản nhưng hay bị bỏ qua: sau khi dọn, người lo lửa đi một vòng quanh khu bày lễ, nhìn xuống đất, nhìn lên mái, kiểm xem còn tàn nào âm ỉ. Gạo muối rải thì rải ở chỗ đất, không rải trên lối đi lát gạch vì dễ trơn chân cho xe đẩy. Cháo và nước đổ vào chỗ thoát nước.
Nói với công nhân mới về lễ cúng
Nhà xưởng thường có nhiều công nhân từ các vùng khác nhau, có người lần đầu thấy lễ cô hồn ở nơi làm việc, có người theo tôn giáo khác. Trước kỳ cúng, tổ trưởng có thể nói ngắn gọn: lễ diễn ra lúc nào, ở đâu, ai muốn tham dự thì tới, ai không tham dự cũng hoàn toàn bình thường. Không nên lồng vào đó những câu chuyện rùng rợn về tai nạn trong tháng Bảy để răn đe. Nếu muốn nhắc chuyện an toàn lao động thì nói thẳng về an toàn lao động: đeo đồ bảo hộ, tắt máy đúng quy trình, không làm khi mệt. Ghép an toàn lao động với nỗi sợ ma quỷ chỉ khiến người ta lo vu vơ mà quên mất điều cần làm thật. Cũng nên nhắc rằng ai bị bỏng, ngạt khói trong lúc lo lễ phải báo ngay để sơ cứu, không ngại vì sợ bị cho là xui.
Xưởng nào muốn đặt một ban thờ nhỏ cố định ở văn phòng xưởng để dùng cho các lễ đầu năm, khai trương và rằm, có thể tham khảo các mẫu bát hương ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, đặt ở nơi xa khu sản xuất.