Mùa Vu Lan cho người đã mất cha mẹ: tưởng nhớ thế nào cho nhẹ lòng và tiếp nối điều cha mẹ để lại
Trả lời ngắn: người đã mất cha mẹ có thể tưởng nhớ trong mùa Vu Lan bằng những việc nhẹ nhàng: thắp nén hương, dọn bàn thờ, viếng mộ, kể chuyện cha mẹ cho con cháu, hoặc làm một việc thiện và hồi hướng cho cha mẹ. Cũng cần cho phép mình buồn, không ép bản thân phải vui hay phải mạnh mẽ. Nếu nỗi buồn kéo dài và nặng nề, hãy tìm tới người thân hoặc chuyên gia tâm lý.
Trong lễ Vu Lan ở chùa, khi khay hoa được mang tới, có người lặng lẽ chọn bông hồng trắng. Với họ, bài hát "Bông hồng cài áo" có thể làm nước mắt chảy ra mà không ngăn được. Mùa Vu Lan là mùa của lòng biết ơn, nhưng với người đã mất cha mẹ, nó cũng là mùa nỗi nhớ trở về rõ nhất.
Cho phép mình buồn
Nhiều người nghĩ rằng sau một thời gian, mình phải vượt qua và không được buồn nữa. Nhưng nỗi nhớ cha mẹ có thể trở lại vào những dịp đặc biệt, kể cả nhiều năm sau. Điều đó bình thường. Không cần giấu nước mắt, không cần tỏ ra ổn. Nỗi buồn khi nhớ cha mẹ là dấu hiệu của tình thương, không phải của sự yếu đuối.
Những cách tưởng nhớ nhẹ nhàng
- Dọn dẹp bàn thờ, lau di ảnh, thay hoa tươi, thắp một nén hương.
- Viếng mộ, nhổ cỏ, sửa sang phần mộ.
- Nấu món ăn cha mẹ từng thích, cả nhà cùng ăn.
- Xem lại ảnh cũ, đọc lại thư từ, nghe lại một bài hát cha mẹ hay nghe.
- Đi chùa dự lễ Vu Lan, cài bông hồng trắng.
Không có cách nào đúng hơn cách nào. Chọn việc làm mình thấy gần gũi với cha mẹ nhất.
Viếng mộ mùa mưa
Rằm tháng Bảy thường rơi vào mùa mưa, nghĩa trang có thể lầy lội, trơn trượt. Nếu đi viếng mộ, nên đi buổi sáng khi trời khô ráo, mang giày đế bám, có người đi cùng nếu là người lớn tuổi. Thắp hương ở mộ thì cắm vào bát cát, xa cỏ khô, và chờ hương tàn hoặc dập tắt trước khi về. Nếu nghĩa trang có quy định về đốt vàng mã, làm theo quy định đó.
Kể chuyện cha mẹ cho con cháu
Một trong những cách tiếp nối đẹp nhất là kể cho con cháu nghe về ông bà: ông bà quê ở đâu, làm nghề gì, từng vượt qua những khó khăn nào, có những câu nói nào hay nói. Trẻ con thích những câu chuyện có thật về người thân. Qua câu chuyện, ông bà tiếp tục sống trong trí nhớ của thế hệ sau. Có thể làm thành một cuốn sổ nhỏ ghi lại những câu chuyện, kèm ảnh cũ.
Làm việc thiện và hồi hướng
Theo quan niệm Phật giáo, làm việc thiện rồi hồi hướng công đức cho người đã khuất là một cách báo hiếu. Đây cũng là tinh thần của câu chuyện Mục Kiền Liên: dùng công đức cúng dường để giúp mẹ. Những việc có thể làm:
- Góp vào bếp ăn từ thiện, quỹ học bổng, mái ấm.
- Giúp một người già neo đơn trong xóm, như cha mẹ mình từng được giúp.
- Tiếp tục một việc tốt cha mẹ từng làm: nấu cháo cho bệnh nhân, đi dạy học thêm, chăm sóc cây xanh.
- Ăn chay một ngày với tâm tưởng nhớ cha mẹ.
Việc hồi hướng có giúp gì cho người đã khuất hay không là điều thuộc về niềm tin. Nhưng chắc chắn nó giúp người sống: biến nỗi nhớ thành một điều tốt cho đời.
Tiếp nối điều cha mẹ để lại
Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng nói về việc cha mẹ tiếp tục có mặt trong con cái: trong nét mặt, trong giọng nói, trong những thói quen, những giá trị được dạy. Nhìn lại mình, có thể thấy những điều tốt cha mẹ trao: tính cần cù, sự tử tế với hàng xóm, cách nấu một món ăn. Sống tiếp những điều đó, và trao lại cho con cháu, là một cách báo hiếu không cần nghi lễ.
Khi mất mát còn mới
Với người vừa mất cha mẹ trong năm, mùa Vu Lan đầu tiên có thể rất khó khăn. Không cần tham gia mọi nghi lễ nếu thấy quá sức. Có thể nhờ anh chị em lo phần cúng, mình chỉ thắp nén hương. Ở bên người thân, nói chuyện với bạn bè tin cậy. Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều tháng, ảnh hưởng tới ăn ngủ, công việc, hoặc có những ý nghĩ tiêu cực, hãy tìm tới bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý; đó là việc cần làm, không có gì phải ngại.
Khi muốn cúng mà không biết cúng gì
Người trẻ mới mất cha mẹ đôi khi không biết làm lễ thế nào vì trước đây cha mẹ lo hết. Có thể hỏi người lớn trong họ, hỏi nhà chùa, hoặc chỉ làm đơn giản: hoa, trái cây, một mâm cơm gia đình, một nén hương, vài lời khấn kể chuyện con cháu dạo này. Cha mẹ không đòi hỏi lễ to; điều cha mẹ mong là con cháu sống tốt.
Khi người bên cạnh đang nhớ cha mẹ
Nếu vợ, chồng, bạn bè hay đồng nghiệp mình vừa mất cha mẹ, mùa Vu Lan là lúc họ cần được để ý một chút. Không cần nói những câu an ủi sáo rỗng. Một tin nhắn hỏi thăm, một lời mời đi chùa cùng, một bữa cơm ngồi nghe họ kể về cha mẹ đã là sự hiện diện quý giá. Tránh những câu như "thôi đừng buồn nữa" hay "chuyện qua lâu rồi"; hãy để họ được nhớ theo cách của mình.
Gia đình muốn sắm lại bát hương hay đồ thờ cho bàn thờ cha mẹ có thể tham khảo các mẫu bát hương ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, chọn kiểu giản dị, vừa với bàn thờ.