Báo hiếu cha mẹ còn sống trong mùa Vu Lan: những việc cụ thể, nhỏ mà thật, thay cho lời hứa lớn
Trả lời ngắn: báo hiếu cha mẹ còn sống không cần món quà đắt, mà cần những việc cụ thể: dành thời gian ngồi với cha mẹ, lắng nghe họ kể chuyện, đưa đi khám sức khoẻ định kỳ, giúp những việc họ đã thấy khó, giữ liên lạc đều đặn khi ở xa, và nói ra những lời cảm ơn lâu nay ngại nói. Mùa Vu Lan là cái cớ tốt để bắt đầu một thói quen kéo dài cả năm.
Câu chuyện Mục Kiền Liên cứu mẹ là câu chuyện về một người con thương mẹ ở cõi khác. Nhưng bài văn "Bông hồng cài áo" của Thiền sư Thích Nhất Hạnh lại nhắc người còn mẹ rằng hãy về nhìn mẹ khi còn có thể. Báo hiếu cho người đã khuất là điều đẹp; báo hiếu cho người đang ở bên mình là điều còn kịp.
Thời gian: món quà khó tặng nhất
Với nhiều cha mẹ lớn tuổi, điều họ mong không phải là quà, mà là con cái ngồi lại với mình một buổi. Không cần đi đâu xa: một bữa cơm không vội, một buổi chiều cùng tưới cây, cùng xem một bộ phim cũ. Khi ngồi với cha mẹ, cất điện thoại đi. Sự có mặt trọn vẹn là thứ con cái bận rộn ít khi cho được.
Lắng nghe chuyện cũ
Người già thường kể đi kể lại những câu chuyện cũ. Con cái hay ngắt lời vì đã nghe rồi. Mùa Vu Lan, thử nghe trọn một câu chuyện, hỏi thêm chi tiết: hồi đó ba mẹ gặp nhau thế nào, ông bà nội sống ra sao, ngày xưa nhà mình cúng rằm tháng Bảy thế nào. Có người còn ghi âm hoặc ghi chép lại, sau này thành kỷ vật quý cho con cháu.
Sức khoẻ: những việc cụ thể
Cha mẹ lớn tuổi thường ngại đi khám, sợ tốn tiền, sợ làm phiền con. Một số việc con cái có thể làm:
- Đặt lịch và đưa cha mẹ đi khám sức khoẻ định kỳ.
- Đi cùng cha mẹ vào phòng khám để cùng nghe bác sĩ dặn, ghi lại thuốc men.
- Rà lại tủ thuốc trong nhà, bỏ thuốc hết hạn, sắp xếp thuốc theo ngày.
- Kiểm tra nhà cửa: thêm tay vịn ở nhà vệ sinh, cầu thang; bỏ thảm dễ trượt; thêm đèn ở lối đi ban đêm.
Những thay đổi nhỏ trong nhà có thể giảm nguy cơ ngã, một trong những mối lo lớn với người cao tuổi. Với các vấn đề sức khoẻ cụ thể, hãy để bác sĩ tư vấn, không tự mua thuốc hay thực phẩm chức năng theo lời quảng cáo.
Giúp những việc cha mẹ đã thấy khó
Có những việc cha mẹ từng làm dễ dàng, giờ đã thấy khó: dùng điện thoại thông minh, đi ngân hàng, đóng tiền điện nước trực tuyến, đọc giấy tờ chữ nhỏ. Kiên nhẫn hướng dẫn, hoặc làm cùng, mà không tỏ ra sốt ruột. Đồng thời, nhắc cha mẹ cảnh giác với các cuộc gọi lừa đảo nhắm vào người già, như giả danh cơ quan nhà nước, giả danh con cháu gặp nạn cần chuyển tiền.
Khi ở xa
Nhiều người con sống ở thành phố khác, nước khác. Báo hiếu từ xa vẫn có thể cụ thể:
- Gọi điện hoặc gọi video đều đặn, có lịch cố định để cha mẹ chờ.
- Nhờ anh chị em hoặc hàng xóm tin cậy ghé thăm, báo tình hình.
- Đặt sẵn lịch khám, thuốc men qua người thân ở gần.
- Về thăm vào dịp có thể, kể cả ngoài các dịp lễ lớn.
Một cuộc gọi vào chiều rằm tháng Bảy, hỏi nhà cúng gì, kể chuyện mình ở xa, là cách đơn giản để cha mẹ thấy mình được nhớ.
Nói lời cảm ơn và xin lỗi
Người Việt thường ngại nói lời yêu thương với cha mẹ. Mùa Vu Lan là dịp tự nhiên để nói. Không cần lời hoa mỹ: một câu "con cảm ơn ba mẹ đã nuôi con" hay một lá thư ngắn đã đủ làm cha mẹ xúc động. Nếu có điều gì từng làm cha mẹ buồn, một lời xin lỗi muộn vẫn tốt hơn không bao giờ nói.
Về quà Vu Lan
Mùa Vu Lan, nhiều cửa hàng quảng cáo quà báo hiếu, có khi gắn với lời kiểu "con hiếu thảo thì phải tặng món này". Đó là lời bán hàng. Quà có giá trị khi nó hữu ích hoặc mang ý nghĩa với cha mẹ: một đôi giày êm chân cho mẹ hay đi chợ, một chiếc đèn ngủ cho lối ra nhà vệ sinh, một cuốn album ảnh gia đình. Không cần đắt.
Khi quan hệ với cha mẹ không dễ dàng
Không phải ai cũng có quan hệ êm đềm với cha mẹ. Có người từng bị tổn thương, có gia đình có khúc mắc lâu năm. Báo hiếu không có nghĩa là phải chịu đựng mọi điều. Mỗi người có thể chọn cách thể hiện lòng biết ơn trong giới hạn an toàn cho mình. Với những khúc mắc sâu, tìm tới chuyên gia tư vấn tâm lý gia đình có thể giúp ích.
Chuyện tiền bạc với cha mẹ già
Nhiều người con nghĩ báo hiếu là gửi tiền cho cha mẹ. Hỗ trợ tài chính khi cha mẹ cần là việc nên làm, nhưng nên làm có kế hoạch: bàn với anh chị em để chia phần cho công bằng, giúp cha mẹ sắp xếp chi tiêu, khoản dự phòng khám chữa bệnh. Cũng nên nhẹ nhàng hỏi cha mẹ về giấy tờ quan trọng như sổ đỏ, sổ tiết kiệm, bảo hiểm để ở đâu, để khi có chuyện không bị lúng túng. Những vấn đề pháp lý như di chúc, thừa kế thì nên hỏi luật sư.
Con cái muốn chọn một món quà nhỏ mang ý chúc bình an cho cha mẹ trong mùa Vu Lan, như một chiếc vòng tay trầm hương, có thể xem các mẫu vòng trầm hương ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, nhưng thời gian ngồi bên cha mẹ vẫn là món quà quý nhất.