Đốt vàng mã an toàn khi cúng cô hồn: chậu đốt, nước dập sẵn, chọn chỗ và xử lý tro đúng cách
Trả lời ngắn: đốt vàng mã an toàn cần bốn thứ: một chậu hoặc thùng kim loại có lưới chắn, một xô nước đầy đặt sát bên, một chỗ thoáng trên nền không cháy, xa xe cộ, dây điện và đồ dễ cháy, và một người lớn đứng trông từ đầu tới khi tro nguội hẳn. Đốt từng ít một, giữ trẻ nhỏ tránh xa, không đốt trong phòng kín. Ở chung cư thì theo quy định toà nhà.
Lễ cô hồn có nhiều phần, nhưng phần có lửa lớn nhất là hoá vàng. Một xấp vàng mã cháy bùng lên cao hơn người ta tưởng, tàn giấy bay theo gió đi xa hơn người ta nghĩ, và tro bên dưới giữ nhiệt lâu hơn vẻ ngoài của nó. Mỗi mùa rằm tháng Bảy, các bản tin thường nhắc lại những vụ cháy khởi phát từ việc đốt vàng mã. Phần lớn có thể tránh được bằng vài thao tác đơn giản.
Chọn chậu đốt
Chậu đốt nên làm bằng kim loại, sâu lòng để lửa không trào ra ngoài. Tốt nhất là loại có nắp lưới hoặc có thể đặt một tấm lưới sắt lên trên, chặn tàn giấy bay ra mà vẫn cho không khí vào để cháy hết. Thùng sơn cũ đã rửa sạch, nồi hỏng, chậu inox cũ đều dùng được nếu đáy và thành còn nguyên.
- Không dùng chậu nhựa, thùng xốp, thùng giấy.
- Không dùng chậu sành mỏng vì có thể nứt vỡ khi nóng rồi gặp nước.
- Kê chậu trên gạch hoặc nền xi măng, không đặt trực tiếp lên nền gỗ, thảm cỏ khô.
Chọn chỗ đốt
Chỗ đốt phải thoáng nhưng không lộng gió, nền không cháy, và cách xa những thứ có thể bắt lửa. Danh sách nên rà trước khi đốt:
| Tránh xa | Lý do |
|---|---|
| Xe máy, ô tô, can xăng, bình gas | Nhiên liệu và hơi xăng dễ bắt lửa |
| Dây điện, đồng hồ điện, máy phát | Nhiệt làm hỏng vỏ dây, gây chập |
| Mái bạt, mái lá, rèm, quần áo phơi | Tàn bay lên dễ bén |
| Cây khô, đống lá, đống rác | Bắt lửa nhanh, âm ỉ lâu |
| Cửa sổ nhà hàng xóm | Khói và tàn bay vào nhà người khác |
Không đốt trong phòng kín, nhà để xe đóng cửa, gầm cầu thang, ban công tầng cao, hành lang chung cư. Ở chung cư, chỉ đốt ở khu được ban quản lý cho phép.
Chuẩn bị nước dập và dụng cụ
Trước khi châm lửa, đặt một xô nước đầy sát bên chậu. Thêm một que dài bằng kim loại hoặc gỗ để khuấy và dàn giấy, một đôi găng tay vải. Nếu nhà có bình chữa cháy, mang ra để gần. Những thứ này có thể nghe như thừa, nhưng khi lửa bùng cao bất ngờ, vài giây tìm xô nước là vài giây quan trọng.
Đốt đúng cách
- Xem hướng gió, đứng phía trên gió để khói không tạt vào mặt.
- Châm lửa một ít giấy trước, khi cháy đều mới cho thêm.
- Cho giấy vào từng ít, không dốc cả xấp hay cả túi một lúc.
- Dùng que khuấy nhẹ để giấy cháy hết, không dùng tay.
- Không dùng xăng, dầu, cồn để mồi hay để lửa cháy nhanh.
- Không cúi mặt sát miệng chậu.
Những thứ không được cho vào lửa
Một số đồ cúng giấy hiện đại có thể nguy hiểm khi đốt: đồ có pin hoặc mạch điện, bình xịt, bật lửa, đồ nhựa, đồ giấy tráng nhũ kim loại dày. Pin và bình xịt có thể nổ; nhựa và nhũ tạo khói độc. Kiểm tra trước khi đốt, nhất là các bộ đồ cúng mua sẵn có kèm phụ kiện.
Trẻ nhỏ và vật nuôi
Trẻ con thích nhìn lửa và thích thả giấy vào lửa. Đó là lúc dễ bỏng nhất. Giữ trẻ cách chậu một khoảng an toàn, có một người lớn chuyên trông trẻ trong lúc người khác lo lửa. Không giao việc thả vàng mã cho trẻ. Chó mèo cũng nên được nhốt hoặc dắt ra xa.
Dập lửa và xử lý tro
Khi giấy đã cháy hết, đừng rời đi ngay. Dội nước vào chậu, dùng que khuấy đều để nước thấm hết lớp tro, chờ thêm một lúc. Sờ thành chậu thấy nguội mới gom tro. Tro gom vào túi riêng, buộc kín, bỏ đúng nơi thu gom rác. Không đổ tro còn ấm vào thùng rác nhựa, túi nilon hay gần đống rác, vì tàn âm ỉ có thể bùng lại vài giờ sau.
Khi có sự cố
Nếu lửa lan ra ngoài chậu, dùng nước dập ngay. Nếu cháy lan sang đồ vật xung quanh và không kiểm soát được, ra khỏi khu vực, gọi lực lượng cứu hoả qua số khẩn cấp 114, báo cho hàng xóm. Nếu ai bị bỏng, làm mát vùng bỏng bằng nước sạch mát, không bôi kem đánh răng, nước mắm hay các mẹo dân gian, và đưa tới cơ sở y tế với vết bỏng rộng hoặc sâu.
Có cần đốt nhiều không
Lượng vàng mã không liên quan tới sự thành tâm. Đây là tục dân gian, không phải phần cốt lõi của lễ thí thực. Giảm số lượng là cách giảm rủi ro hiệu quả nhất: ít giấy thì lửa nhỏ, ít tàn bay, ít khói, dễ trông. Nhiều gia đình đã chuyển sang đốt một xấp tượng trưng hoặc bỏ hẳn.
Nhà nào vẫn hoá vàng mỗi dịp lễ có thể cân nhắc sắm một chậu đốt chuyên dụng có nắp lưới, bền dùng nhiều năm; xem các mẫu chậu đốt vàng mã ở Vật Phẩm Phong Thuỷ, ưu tiên loại đáy dày, sâu lòng.